بةرزو بةريزة يادي، هاؤرص هوشةنطي تةوحيدي، هةلَسوراوي  جةسوري ريزةكاني كؤمةلة و كومونيستي خؤراطري نصو سياضالةكاني رذصمي كؤماري ئيسلامي

 

هاؤري هوشةنطي تةوحيدي كة لة نصو ريزي هاؤرياني كؤمةلة دا بة عةلي ناسراوة لة سالي 1336ي هةتاوي لة شاري سةقز لة دايك بوو.

دةوراني خؤصندني سةرةتائي لة شاري سةقز تةواو كرد، دواجار كة بنةمالَةكةي بةرةو شاري تةبرصز رؤيشتن و لة وص نيشتةجص بون، هاؤري هوشةنط  خؤصندني ناوةندي لةم شارة بة ئةنجام طةصاند.

لة دةوراني خؤصندني لة شاري تةبرصز دا، لة طةلَ كؤمةلَصك لة روناكبيراني شورشطير ئاشنا بوو و هةر لةم ثةيوةندية دا بوو بة هؤطري بيري ماركسيستي و ريَبازي سوسياليسمي زانستي. دواي تةواو كردني دةورةي خويندني دةبيرستان برديان بؤ سةربازي و وةكوو سوثاي دانيش كة لةو دةؤرانةدا بؤ كاري مؤعةليمي رةوانةي دصهاتةكان ئةكران، لة يةكيك لة ئاوايةكاني شيمالي ئيران نيشتة جيَ بوو. دلسؤزي و هةست بة بةرثرسارةتي بةرانبةر بة منالاي هةذاري ئةو ئاواية واي كردبوو كة هاوريَ هوشةنط هيض ئان و ساتيَك بؤ بارهيَنان و بؤ خزمةت كردن ثيَيان لة دةست نةدا. هةر بؤية زؤر زوو بوو بة جيَطاي متمانة و خؤشةويستي ئاوايي و كاتيَك مةئموريةتةكةي تةواو بوو خةلكي ئاوايي بة ذن و بو ثياو و بو مندالةوة بة ضاوي ثرِ لة فرميَسك بةدرةقةيان كرد.

ئةم دةورانة لة ذصاني كاك هوشةنط رصكةوت بوو لةطةلَ راثةرينة جةماوةريةكةي خةلَكي ئيران لة دذي دةسةلاتي ثةهلةوي كة هاوريَ هوشةنط هةلسوراوانة تيَدا بةشدار بوو.

ثاش روخاندني رذصمي ثةهلةوي طةرايةوة بؤ شاري سةقز و لة جةمعيةتي لايةنطري زةحمةتكصشان، لةم شارة دا دةستي داية هةلَسؤراني سياسي.

لةم دةؤرانة دا جوتياراني ناؤضةكاني سةقز و ديواندةرة لة دذي زولًَم و دةستدرصذي  ئاغا و دةرةبةطةكان دةستيان دابؤة موقاوةمةتي ضةكدارانة،  هاؤرص هؤشةنط لةطةلَ كؤمةلَصكي تر لة هاؤرصاني لة ريزي جوتياراني رةحمةتكيشي دا لة شةرصك كة لةو ثةصوةندية دا لة " كةرةفتو" كةؤتبوةرص بةشداري كرد.

لة ثائيزي سالَي 1358ي هةتاوي دا بة رةسمي هاتة ناو ريزي كؤمةلةوة. بة هؤيئاشنا بوون و تيَكةلاو بوني لة طةل بةشصكي بةرضاو لة كرصكاران و زةحمةتكصشاني شاري تةبرصز لة سةر برياري كؤمةلة طةرايةوة بؤ شاري تةوريَز.

هاوريَ هوشةنط بة دليَكي ئاوالةوة ئةو مةئموريةتةي قةبول كرد و طةرايةوة بؤ تةوريَز. ئةو ئازيزة زؤر زوو هةموو ثةيوةنديةكاني كريكاري  ثيشوتري خؤي فةعال كردةوة و لة طةل باقي هاورييَاني كؤمةلة لة تةشكيلاتي تةوريَزدا كاريَ ووشياري دةرانة و ضينايةتي خؤيان ثةرة ثيَدا. لة دريَذةي ئةو هةلسورانةدا بوو كة

لة بةهاري سالي 1360ي هةتاويدا  لة لايةن هصزةكاني رذصمي ئيسلامي لة شاري تةبرصز دةستطير و رةوانةي زيندان كرا.

رذصمي كؤماري ئيسلامي، ضي ئةشكةنجة و ئازاري درندانة هةية لة سةر ئةم خؤشةويستةماني تاقي كردةوة  تا بةشكةم ثةص بة نةهصنية كاني كؤمةلة لة تةوريَز ببات. راوةستاني قارةمانانةي ئةم كؤمونيستة شؤرشطصرة لة بةرانبةر هةموو دام و دةزطاي سةركوتي كؤنةثةرةستاني دةسةلاتداردا، داستانيَكة كة لة ميذووي خةبات و راوةستاوي كومونيستةكاني ئةو سةردةمةدا سةبت دةبيَت. رذيمي ئيسلامي هاؤري هوشةنطي تةوحيدي يان لةطةلَ سص كةسي ديكة لة هاؤرصانمان هاوريَيان ئيسماعيل يةطانة دوست و ئةمجةد و ماجيدي موستةفا سولتاني لة رصكةؤتي8 ي ثوشثةري 1360ي هةتاوي لة زينداني شاري  تةبرصز ئيعدام كرد.

يادي هاورص هوشةنطي تةوحيدي و هةموو طيان بةخت كردواني كؤمةلَة تا طةصشتن بة ئامانجة ثيرؤزةكانيان بةرز و بةرصز رادةطرين.